Nếu các bạn trẻ ở thành phố có đủ điều kiện để tiếp nhận thông tin trong việc định hướng nghề nghiệp thì với thanh niên nông thôn, mọi chuyện dường như khá mơ hồ.

Thông tin hướng nghiệp còn quá ít khiến cho các bạn trẻ này không có nhiều sự lựa chọn.

Ở nông thôn, gia đình nào có con học đại học là một niềm vinh dự. Điều này đồng nghĩa với việc đổi đời trong tương lai. Nhưng nếu không thi đậu đại học, đa số các bậc phụ huynh không biết cho con đi học cái gì.

Chị Thanh, quê Hà Tây, bán hàng rong tại HN, cho biết: "Đứa lớn trượt đại học, tôi không biết cho cháu làm gì. Không thể để nó làm việc đồng áng ở nhà được, chả lẽ lại cho đi xuất khẩu lao động, mà tôi cũng chẳng có đủ tiền".

Rất đông bạn trẻ ở nông thôn nếu không thi đỗ đại học hoặc bỏ học từ trước chỉ có rất ít sự lựa chọn: Làm công nhân ở các khu công nghiệp (KCN) hoặc lên thành phố làm thuê...

Tuấn quê ở Hoà Bình, năm nay 24 tuổi nhưng đã có thâm niên đi làm thuê gần 8 năm. "Lúc đầu mình làm cho một cửa hàng trên thành phố được hơn 3 năm. Sau đó mình vào Nam cùng chị gái làm tại một KCN. Mỗi năm, mình về quê có một lần vào dịp tết, lương chỉ đủ sống, nhưng nếu không làm, về quê cũng không biết làm gì".

Đối với các bạn gái mọi chuyện còn khó khăn hơn. Chị em nhà Nguyệt quê ở Quảng Xương-Thanh Hoá, đều chỉ học hết lớp 9 là lên thành phố đi làm thuê. Nhưng cứ hễ đi lấy chồng là họ thôi không làm nữa.

Nguyệt tâm sự: "Ruộng ít, đi biển thì không lấy đâu ra nhiều tiền làm vốn nên chỉ làm mấy việc lặt vặt. Tất cả chỉ trông cậy vào chồng, nhưng chồng mình thì cũng chỉ làm thợ xây. Khó khăn lại càng khó khăn hơn".

Làm gì với việc hướng nghiệp cho thanh niên nông thôn luôn là câu hỏi bức xúc của các cấp chính quyền. Ngoài những khó khăn về kinh tế, cái mà các bạn trẻ này thiếu chính là thông tin về việc làm, về các trường nghề...

Rất nhiều người vào Nam làm cho các KCN do bạn bè giới thiệu, chính bản thân họ ít trực tiếp tìm hiểu thông tin. Vì vậy nhiều trường hợp khi vào làm mới thấy khắc nghiệt, nhưng bỏ thì cũng không xong. Hoặc nếu muốn đi làm ở quê nhà thì lại không có nghề nghiệp gì trong tay. Nếu đi làm thì chỉ là những công việc mà tuổi nghề không kéo dài được lâu, không ổn định.

Mới đây, Trung tâm Dạy nghề-Giới thiệu việc làm Thanh niên của Bình Định đã mở các lớp đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn và dân tộc thiểu số ngay tại địa bàn các xã. Việc đưa nghề về nông thôn là tạo dựng cơ sở hành nghề ngay tại địa phương, vừa giúp thanh niên học được nghề, vừa tránh sự chuyển dịch vùng cư trú góp phần ổn định xã hội.

Cũng chính vì thiếu thông tin nên ít bạn trẻ nông thôn biết rằng nếu không thi đậu đại học vẫn có thể học trường nghề mà khi tốt nghiệp ngay lập tức có việc làm. Cường, công nhân xây dựng cho hay: "Trượt đại học mình thi vào Trường kỹ thuật cơ giới Ninh Bình. Ngay khi ra trường, mình đã được nhận ngay vào một Cty xây dựng. Công việc tuy có hơi vất vả vì phải đi xa, nhưng hàng tháng mình vẫn dành dụm được tiền gửi về cho gia đình. Đợt tới mình sẽ xin Cty cho đi học tiếp để nâng cao tay nghề và tranh thủ học tiếng Anh".

Vấn đề truyền thông, thông tin về nhà trường cũng rất quan trọng. Nếu có nhiều thông tin về nhà trường thì cũng góp phần thu hút sự chú ý của học sinh và phụ huynh, việc tuyển sinh sẽ thuận lợi hơn. Tuy nhiên, cũng cần phải xác định đối tượng mục tiêu và địa bàn để thông tin đúng cách, đặc biệt nên chú trọng đến địa bàn nông thôn, vì cái mà thanh niên nông thôn thiếu chính là thông tin.